Ngày 26/6/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 243/2026/NĐ-CP, sửa đổi, bổ sung một số quy định của Nghị định 57/2025/NĐ-CP và Nghị định 58/2025/NĐ-CP về cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) và phát triển điện năng lượng tái tạo. Những thay đổi mới được đánh giá là tạo động lực lớn cho thị trường điện mặt trời mái nhà tại Việt Nam.

1. Được bán tối đa 50% sản lượng điện dư

Điểm thay đổi đáng chú ý nhất là hệ thống điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ được phép bán lượng điện dư lên lưới điện với tỷ lệ tối đa 50% sản lượng điện phát ra, tăng mạnh so với mức 20% trước đây.

Điều này giúp:

• Rút ngắn thời gian hoàn vốn.
• Tăng hiệu quả đầu tư.
• Hạn chế lãng phí điện năng khi sản lượng phát vượt nhu cầu sử dụng.

2. Một số trường hợp được bán vượt 50%

Từ khi Nghị định có hiệu lực đến hết ngày 31/12/2030, nếu lưới điện khu vực có khả năng tiếp nhận và đáp ứng yêu cầu vận hành an toàn, các bên có thể thỏa thuận mua bán điện dư với tỷ lệ cao hơn 50%.

Đối với các khu vực miền núi, biên giới và hải đảo chưa kết nối với hệ thống điện quốc gia, sản lượng điện dư bán lên lưới không bị giới hạn theo quy định hiện hành.

3. Mở rộng đối tượng được bán điện dư

Nghị định bổ sung và làm rõ nhiều nhóm đối tượng được tham gia cơ chế mua bán điện dư, bao gồm:

• Hộ gia đình sử dụng nhà ở riêng lẻ.
• Hệ thống điện mặt trời mái nhà đấu nối với lưới điện quốc gia.
• Công trình sử dụng tài sản công.
• Các hệ thống thuộc quy hoạch phát triển điện lực.
• Một số khu vực đặc thù như miền núi, biên giới và hải đảo.

4. Điện từ hệ thống lưu trữ cũng được tính

Một điểm mới quan trọng là sản lượng điện bán lên lưới có thể bao gồm:

• Điện phát trực tiếp từ hệ thống pin mặt trời.
• Điện xả từ hệ thống pin lưu trữ (BESS) đã được sạc bằng nguồn điện mặt trời.

Quy định này tạo điều kiện phát triển các hệ thống điện mặt trời kết hợp lưu trữ, giúp sử dụng năng lượng hiệu quả hơn và giảm áp lực cho lưới điện.

5. Tiếp tục mở rộng cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA)

Ngoài điện mặt trời mái nhà, Nghị định 243 cũng mở rộng cơ chế mua bán điện trực tiếp giữa đơn vị phát điện năng lượng tái tạo và khách hàng sử dụng điện lớn, đồng thời bổ sung thêm các đơn vị bán lẻ điện tại khu công nghiệp, khu kinh tế, khu chế xuất và cụm công nghiệp được tham gia cơ chế này.

Nghị định 243 mang lại lợi ích gì?

Đối với hộ gia đình:

• Tăng hiệu quả đầu tư điện mặt trời.
• Có thêm nguồn thu từ lượng điện dư.
• Khuyến khích đầu tư hệ thống lưu trữ.

Đối với doanh nghiệp:

• Tối ưu chi phí điện năng.
• Chủ động nguồn điện sản xuất.
• Gia tăng hiệu quả tài chính của các dự án điện mặt trời.
• Hỗ trợ thực hiện mục tiêu chuyển đổi xanh và giảm phát thải.

Nghị định 243/2026/NĐ-CP là bước điều chỉnh quan trọng trong chính sách phát triển điện mặt trời tại Việt Nam. Việc nâng tỷ lệ điện dư được phép bán lên 50%, mở rộng đối tượng áp dụng và khuyến khích sử dụng hệ thống lưu trữ sẽ giúp người dân và doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư hơn, đồng thời góp phần thúc đẩy quá trình chuyển dịch sang năng lượng sạch và bền vững.